Hiệu quả từ công tác thanh tra chuyên ngành đóng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh Lào Cai

17/01/2020 09:33 AM


Hàng năm Bảo hiểm xã hội tỉnh Lào Cai quản lý hơn 2.000 đơn vị tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), trong đó doanh nghiệp chiếm khoảng 50%. Bên cạnh những đơn vị đã và đang chấp hành và thực hiện một cách đầy đủ và nghiêm túc chính sách về BHXH, BHYT, Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho người lao động, vẫn còn không ít các đơn vị sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng BHXH hoặc đóng không đủ số lao động thuộc diện tham gia, gây nên tình trạng nợ đọng kéo dài, lạm dụng chính sách BHXH gây khó khăn cho cơ quan BHXH và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp của người lao động.

Trước thực trạng trên công tác thanh tra, kiểm tra đóng vai trò quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong việc khai thác, quản lý đơn vị sử dụng lao động thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT, đặc biệt trong việc tham gia đóng, mức đóng, giảm nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN, giảm thiểu tình trạng vi phạm chính sách BHXH, BHYT, BHTN, đảm bảo quyền lợi của người lao động, người dân trên địa bàn tỉnh góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội tại địa phương.

Với việc được giao chức năng thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT từ năm 2016. Theo đó cơ quan BHXH tỉnh có quyền quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định của nhà nước về việc đóng nộp BHXH, BHTN, BHYT, qua đó nhằm bảo vệ hữu hiệu hơn các quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Đồng thời thông qua công tác thanh tra cũng là bước quan trọng, là cơ sở để tiến tới đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý hình sự các đơn vị, cá nhân vi phạm.

Để thực hiện hiệu quả chức năng thanh tra chuyên ngành, hàng năm bên cạnh công tác kiểm tra, phối hợp kiểm tra việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT, Bảo hiểm xã hội tỉnh Lào Cai đã chú trọng thực hiện thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT đối với các đơn vị sử dụng lao động, trong đó tập trung thanh tra những đơn vị nợ, nợ đọng, đơn vị chậm báo tăng tham gia BHXH, BHYT cho người lao động từ 6 tháng trở lên, đồng thời phối hợp với các sở, ngành thực hiện thanh tra liên ngành việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT tại các doanh nghiệp.

Kết quả thanh tra cho thấy với việc được bổ sung chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT đã cho thấy rõ hiệu quả của việc thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành so với kiểm tra trước đây, cơ bản các đơn vị đã chấp hành, chịu sự tác động từ hiệu lực của quyết định thanh tra chuyên ngành, đơn vị sử dụng lao động tự giác khắc phục nợ BHXH, BHTN, BHYT ngay khi nhận được quyết định thanh tra chuyên ngành và trong thời gian tiến hành thanh tra. Từ năm 2016 đến năm 2019 BHXH tỉnh đã thực hiện 361 cuộc thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT, đôn đốc thu hồi được 11,3 tỷ đồng, xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 26,8 triệu đồng; truy thu BHXH, BHYT, BHTN đối với  529 người lao động tại 134 đơn vị sử dụng lao động.

 Bên cạnh kết quả đạt được, công tác thanh tra chuyên ngành vẫn còn có những khó khăn, vướng mắc như:

Tình trạng nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn tỉnh hàng năm vẫn còn xảy ra; nhận thức của một số doanh nghiệp, đơn vị, tổ chức, cá nhân về trách nhiệm, nghĩa vụ khi tham gia BHXH, BHYT, BHTN còn chưa đầy đủ, chưa thường xuyên phối hợp với cơ quan BHXH và các ngành liên quan để thực hiện chính sách, chế độ BHXH, BHYT, BHTN đối với người lao động theo quy định của Nhà nước.

Bên cạnh đó, cơ quan BHXH mặc dù có quyền và trách nhiệm tổ chức thực hiện chế độ, chính sách BHXH, BHYT nhưng lại chỉ có chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT mà không có chức năng thanh tra, xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách pháp luật về BHXH, BHYT đối với các tổ chức, cá nhân, đơn vị sử dụng lao động và các cơ sở khám, chữa bệnh BHYT, cơ quan BHXH chỉ được kiến nghị thu hồi và kiến nghị cơ quan quản lý Nhà nước xử lý theo quy định của pháp luật. Điều này đã gây ra khó khăn trong việc tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT. Mặt khác do không có chức năng thanh tra, xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách pháp luật về BHXH, BHYT nên BHXH tỉnh chỉ có thể đề xuất, phối hợp cùng với các sở, ngành (Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Thanh tra tỉnh) thực hiện thanh tra về các nội dung này. Do đó BHXH tỉnh còn bị động phụ thuộc vào kế hoạch công việc, tổ chức thanh tra của các sở, ngành, vì vậy việc triển khai thanh tra đối với các đơn vị sử dụng lao động, cơ sở khám chữa bệnh BHYT còn chưa nhiều.

Trước những khó khăn, vướng mắc trên, BHXH tỉnh cũng đã có báo cáo đề nghị BHXH Việt Nam xem xét, đề xuất, sửa đổi bổ sung chức năng thanh tra chuyên ngành việc thực hiện giải quyết chế độ chính sách BHXH, BHYT, theo đó xem xét bổ sung trách nhiệm, thẩm quyền của cơ quan BHXH trong việc thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành. Đồng thời trong thời gian tới BHXH tỉnh tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, trong đó tăng cường công tác thanh tra chuyên ngành tại các đơn vị sử dụng lao động, chú trọng thanh tra đột xuất các đơn vị nợ BHXH, BHTN, BHYT, kiên quyết xử phạt vi phạm hành chính đối với các đơn vị nợ đọng BHXH, BHTN, BHYT trên địa bàn tỉnh; theo dõi, đôn đốc sát sao các đơn vị thực hiện xử lý sau thanh tra, kiểm tra nhằm đảm bảo các nội dung của kết luận được thực hiện nghiêm túc làm cơ sở để giải quyết kịp thời, đầy đủ quyền và lợi ích chính đáng của người tham gia BHXH, BHYT, BHTN.

Minh Huyền